Prawidłowe składowanie i usuwanie niebezpiecznych odpadów

Prawidłowe składowanie i usuwanie niebezpiecznych odpadów

Przy codziennej pracy szybko mogą powstać niebezpieczne odpady – czy to będzie zużyty olej, czyściwo nasycone chemikaliami, czy resztki farb z lakierni. Ale jakie obowiązki ma w związku z tym ten, kto je wytwarza? Jak prawidłowo kwalifikować niebezpieczne odpady do usuwania? I na co zwracać uwagę przy przepisowym tymczasowym składowaniu na terenie zakładu? Powiemy Państwu, o czym muszą Państwo pamiętać przy prawidłowym składowaniu i usuwaniu odpadów niebezpiecznych i odpowiemy na najczęściej zadawane pytania.

Nawiasem mówiąc: W sklepie internetowym DENIOS znajdą Państwo szeroki asortment służący do zbierania, tymczasowego składowania i transportu odpadów niebezpiecznych.

Poznaj program produktów



Kiedy odpady są uważane za niebezpieczne?

Ważne jest, aby wiedzieć, czy w zakładzie powstają odpady uznawane za niebezpieczne przez przepisy prawa. Od tego bowiem m.in. zależy ich traktowanie i nadzorowanie oraz wymóg dokumentacji. Odpady niebezpieczne to takie, które mają jedną lub kilka cech stwarzających zagrożenie.

Należą do nich np. odpady wybuchowe, sprzyjające pożarowi lub trujące. Dokładne wyliczenie wszystkich cech stwarzających zagrożenie znajduje się w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępującym załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy. Kto wytwarza odpady, ten jest obowiązany je odpowiednio zakwalifikować, a także sprawdzić, czy posiadają cechy niebezpieczne.

Kiedy odpady są uważane za niebezpieczne?

Jak kwalifikować odpady niebezpieczne do usuwania?

Przed usunięciem odpadowi musi być nadany tzw. kod odpadu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz U z 2020 r. poz. 10). W jego załączniku jest umieszczony wykaz odpadów – lista ponad 800 różnych rodzajów odpadów, podzielona na 20 rozdziałów. Każdemu rodzajowi odpadu przyporządkowany jest sześciocyfrowy numer kodowy odpadu. Te rodzaje odpadów, które mają kod z gwiazdką (*), są uważane za niebezpieczne. Ale uwaga: Przy wielu rodzajach odpadów występują tzw. wpisy lustrzane, gdzie kwalifikacja pozostaje na razie otwarta. Zalecane jest tu wykorzystanie istniejącej znajomości przepisów dot. materiałów niebezpiecznych oraz sprawdzenie właściwości stwarzających zagrożenie wg Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r zastępującego załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów.

Przykładowy wpis lustrzany:

Kod odpadu Nazwa odpadu
04 02 16* Barwniki i pigmenty zawierające substancje niebezpieczne
04 02 17 Barwniki i pigmenty inne niż wymienione w 04 02 16

Za prawidłowe przypisanie kodu odpadu odpowiada zawsze wytwórca odpadu. Może on więc w końcu być także pociągnięty do odpowiedzialności za szkody spowodowane przez błędne przypisanie numeru kodowego odpadu. Dlatego w żadnym razie kwalifikacja nie powinna się odbywać lekkomyślnie. W przypadku pozostałych resztek materiałów warto ew. zapoznać się z kartą charakterystyki dla wstępnej orientacji co do ich niebezpiecznych cech. Jednak w razie wątpliwości zawsze wskazane jest uzgodnienie sprawy z odpowiednimi specjalistami. Należą do nich certyfikowani partnerzy w dziedzinie usuwania odpadów oraz właściwy urząd ds. środowiska. Jeśli i to nie przyniesie pożądanego rozwiązania, to pozostaje jeszcze na koniec możliwość laboratoryjnego zbadania niebezpiecznych odpadów i uzyskania w ten sposób najlepszej kwalifikacji.


Moje odpady są niebezpieczne – jakie mam obowiązki?

Usuwanie i nadzorowanie odpadów niebezpiecznych podlega szczególnym wymaganiom. Jeśli w zakładzie pojawiają się odpady niebezpieczne, mogą z tego wynikać dla wytwórcy następujące obowiązki:

Obowiązek rejestrowania
Obowiązek rejestrowania
Obowiązek dokumentowania
Obowiązek dokumentowania
Nadzór urzędowy
Nadzór urzędowy
Powołanie pełnomocnika ds. odpadów
Powołanie pełnomocnika ds. odpadów
Ocena zagrożenia
Ocena zagrożenia

Obowiązek rejestrowania

Wszyscy wytwórcy odpadów niebezpiecznych muszą prowadzić rejestr, w którym będzie odnotowana ich ilość, rodzaj i pochodzenie oraz przeznaczenie, częstotliwość gromadzenia, sposób przewożenia oraz sposób wykorzystania lub usuwania. Rejestr należy przechowywać co najmniej trzy lata i przedkładać na żądanie właściwych urzędów.

Obowiązek dokumentowania

Prawidłowe i nieszkodliwe dla środowiska usuwanie odpadów niebezpiecznych winno być udokumentowane w trybie pokwitowania między wytwórcą, przedsiębiorstwem usuwania i właściwym urzędem. Sprawdzana jest przy tym uprzednio (kontrola wstępna) dopuszczalność przewidzianego usuwania i dokumentowane zachowanie sposobu usunięcia (kontrola miejsca pobytu). Całość dokumentacji jest prowadzona przez elektroniczne dokumentowanie odpadów. Obowiązek dokumentowania może być uchylony w określonych okolicznościach. Istnieje np. regulacja dot. małych ilości, która zwalnia z obowiązku dokumentowania, jeśli rocznie powstaje nie więcej niż w sumie 2 tony odpadów niebezpiecznych (z wyjątkiem prowadzenia dokumentów przejęcia). Są też określone warunki i ograniczenia ilościowe, przy których może być stosowana metoda uproszczona. W takich przypadkach dowód dopuszczalności przewidywanego usunięcia odpadów jest dostarczany w postaci tzw. zbiorczego dowodu usunięcia odpadów. Nie ma potrzeby wtedy korzystać z elektronicznego dokumentowania odpadów.  

Nadzór urzędowy (w pojedynczych przepadkach)

W pojedynczych przypadkach właściwe władze mogą zarządzić dokumentowanie lub rejestrowanie, o ile przedsiębiorstwo nie jest i tak do tego zobowiązane. Oprócz tego mogą one zarządzić szczególne kontrole i obowiązki dokumentacyjne, jak np. standardową kontrolę odpadów niebezpiecznych, regularne pobieranie próbek i odpowiednią dokumentację wyników kontroli.

Powołanie pełnomocnika / koordynatora ds. odpadów (pod określonymi dodatkowymi warunkami)

Użytkownicy urządzeń, w których regularnie powstają odpady niebezpieczne są ew. także zobowiązani do powołania pełnomocnika ds. odpadów, zgodnie z ustawą o odpadach, ustawą o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz ustawą Prawo ochrony środowiska. Zależy to od formy urządzeń oraz od przestrzegania określonych ograniczeń ilościowych. Wiele przedsiębiorstw decyduje się jednak także na dobrowolne powołanie pełnomocnika ds. odpadów, aby optymalnie zapewnić realizację wymagań prawa o odpadach i zadań przedsiębiorstwa – zwłaszcza, gdy odpady niebezpieczne powstają regularnie.

Ocena zagrożenia

Ocena zagrożenia

Ponieważ odpady niebezpieczne są zarazem także materiałami niebezpiecznymi, to należy je koniecznie włączyć do oceny zagrożenia. Nie wolno podejmować czynności z materiałami niebezpiecznymi, do których należy także postępowanie z odpadami niebezpiecznymi, bez uprzedniego dokonania oceny zagrożenia.

Również przez zastosowaniem niebezpiecznej substancji w zakładzie musi być przemyślane odpowiednie usuwanie i określone właściwe środki ochronne – np. przygotowanie w miejscu powstawania odpadów odpowiednich i dopuszczonych pojemników na odpady.


Co trzeba wziąć pod uwagę przy przechowywaniu odpadów niebezpiecznych?

W toku procesu usuwania odpadów nieuchronne jest gromadzenie powstających odpadów niebezpiecznych i czasowe przechowywanie ich w zakładzie. W rezultacie muszą Państwo przestrzegać przepisów dotyczących nie tylko odpadów, ale także materiałów niebezpiecznych. Jeśli następnie pojemniki są odbierane przez firmę wywozową, to mają także jeszcze zastosowanie aspekty prawa o ładunkach niebezpiecznych.

Przepisy dot. odpadów
Przepisy dot. odpadów
Przepisy dot. materiałów niebezpiecznych
Przepisy dot. materiałów niebezpiecznych
Przepisy dot. ładunków niebezpiecznych
Przepisy dot. ładunków niebezpiecznych

Przepisy dot. odpadów

Ponieważ regulują one przede wszystkim proces usuwania, to raczej nie znajdą Państwo tutaj danych nt. przepisowego przechowywania odpadów niebezpiecznych. Należy przestrzegać przede wszystkim tzw. zakazu mieszania. Zgodnie z nim odpady, szczególnie niebezpieczne, należy koniecznie wyodrębniać. Niedopuszczalne jest ich mieszanie lub rozcieńczanie odpadami, substancjami lub materiałami innych kategorii (zarówno niebezpiecznymi, jak i bezpiecznymi).

Przepisy dot. materiałów niebezpiecznych

Odpady niebezpieczne są zarazem także materiałami niebezpiecznymi. Oznacza to np., że jako wytwórca odpadów niebezpiecznych są Państwo obowiązani przeprowadzić ocenę zagrożeń. Muszą Państwo zidentyfikować potencjalne źródła niebezpieczeństwa i zadbać o odpowiednie środki ochrony lub odpowiednią organizację pracy. Należy do nich, jeśli idzie o odpady niebezpieczne, np. także udostępnienie odpowiednich pojemników na odpady. Trzeba przy tym pamiętać, że także odpady same w sobie nieszkodliwe, jak np. czyściwo szmaciane, przyjmują właściwości substancji niebezpiecznych (a mogą je nawet jeszcze wzmacniać), które były nimi zbierane. Dlatego czyściwo nasycone cieczami zapalnymi nigdy nie powinno być wyrzucane do zwykłych pojemników na śmieci. Warto w tym przypadku np. zastosować samogaszący pojemnik na odpady, chroniący przed powstaniem pożaru przez samoczynnie zamykającą się pokrywę.

Z reguły odpady nie są wywożone codziennie. W tym kryje się kolejna pułapka prawa o materiałach niebezpiecznych: Jeśli materiały niebezpieczne przechowywane są w zakładzie dłużej niż 24 godziny, to jest to uważane za ich składowanie. A skoro tak, to stają się aktualne wymagania „Składowania materiałów niebezpiecznych w pojemnikach niestacjonarnych”. Zależnie od właściwości i ilości składowanych odpadów mogą być wymagane dodatkowe środki ochrony. Tak np. składowanie musi się odbywać w odpowiednich do tego i dopuszczonych pojemnikach. Jeśli przy pojemniku magazynowym wykonywane jest nalewanie (np. mniejsze ilości odpadów przelewane są do jednego dużego pojemnika zbiorczego), to dla takiej czynności należy przeprowadzić odrębną ocenę zagrożeń i ew. przewidzieć dalsze środki ochrony. Ponadto, jako użytkownik muszą Państwo zapewnić jasną identyfikację materiałów niebezpiecznych w zakładzie. Dlatego trzeba pamiętać także o wyraźnie widocznym oznaczeniu odpadów niebezpiecznych.

Przepisy dot. ładunków niebezpiecznych

Jeśli pojemnik magazynowy z odpadami niebezpiecznymi jest przewidziany do wywozu przez firmę usuwania, to trzeba przestrzegać także przepisów o ładunkach niebezpiecznych. Zgodnie z tymi przepisami są Państwo uważani za pakującego towar i tym samym odpowiadają Państwo za oznakowanie i nalepki na przesyłkach zgodne z ADR. Transport może się ponadto odbywać tylko w dopuszczonych do tego celu opakowaniach (z dopuszczeniem UN).


Jakie rozwiązania oferuje DENIOS?

Bez względu na to, czy chodzi o doraźne gromadzenie odpadów na stanowisku pracy, tymczasowe składowanie ich na terenie zakładu, czy też przepisowy transport – w asortymencie DENIOS znajdą Państwo odpowiednie produkty do odpadów płynnych, stałych i półstałych oraz do zastosowań specjalnych, jak składowanie zużytych baterii lub uszkodzonych akumulatorów litowych. Chętnie zrealizujemy dla Państwa także indywidualną konstrukcję stacjonarnych wielkich obiektów.


Rozwiązania do substancji płynnych

Jeśli w zakładzie powstają niebezpieczne odpady płynne, to z jednej strony potrzebne są pojemniki do czasowego przyjmowania małych ilości na stanowisku pracy. Przed wywiezieniem odpady muszą być też często tymczasowo składowane zgodnie z przepisami. Z kolei do transportu odpadów niebezpiecznych potrzebne są produkty ze specjalnym dopuszczeniem. Wszystkie te zadania mogą Państwo wypełnić stosując produkty DENIOS.

Rozwiązania do materiałów stałych i półstałych

Na produkcji i w laboratorium powstają często odpady takie, jak czyściwo szmaciane, skażone cieczami niebezpiecznymi dla środowiska, palnymi lub łatwo zapalnymi. Są one zbyt niebezpieczne na wyrzucanie do normalnych śmietników. Również w tej dziedzinie oferujemy Państwu odpowiednie rozwiązania – do chwilowego zbierania w miejscu powstawania, do bezpiecznego tymczasowego składowania, a także do wywozu.

Rozwiązania do zastosowań specjalnych

Pojemniki do bezpiecznego tymczasowego składowania i transportu zużytych baterii, uszkodzonych akumulatorów i świetlówek muszą spełniać szczególne wymagania. Także do takich zadań specjalnych mamy dla Państwa odpowiednią ofertę.

Punkty zbiórki, tymczasowe magazyny i miejsca do udostępniania

Są Państwo zakładem komunalnym i potrzebują stacjonarnego obiektu, w którym można przyjmowac, oceniać, sortować i udostępniać odpady niebezpieczne? A może w Państwa zakładzie powstają duże ilości odpadów niebezpiecznych, wskutek czego potrzebują Państwo większego magazynu do udostępniania? W dziale techniki magazynowej projektujemy także systemy pomieszczeń technicznych do zbierania i udostępniania odpadów niebezpiecznych.

Poproś o poradę teraz


Chętnie Państwu doradzimy

Potrzebują Państwo osobistej porady, np. w sprawie wyboru odpowiednich produktów do Państwa odpadów niebezpiecznych? Pprosimy o kontakt, na pewno znajdziemy odpowiednie dla Państwa rozwiązanie.

  • Fachowe doradztwo: Tel. 22 279 40 00

  • Pytania


Informacje fachowe zawarte na niniejszej stronie zostały opracowane starannie i sumiennie według najlepszej wiedzy. Mimo to DENIOS nie może dać gwarancji jakiegokolwiek rodzaju ani przyjąć odpowiedzialności cywilnej, czy to w umowie, czy deliktowo albo w inny sposób, za ich aktualność, kompletność i poprawność ani wobec czytelnika, ani osób trzecich. Zastosowanie tych informacji i treści dla własnych lub cudzych celów następuje zatem na własne ryzyko. Należy w każdym przypadku przestrzegać aktualnych przepisów obowiązujących na miejscu.