Nowe rozporządzenie GHS

Okoliczności wprowadzenia nowego Rozporządzenia GHS

W ostatnich latach w różnych krajach rozwinęły się różne systemy znakowania chemikaliów. W przeszłości ta sama substancja mogła być bardzo różnie klasyfikowana, jak np. kofeina: czysta kofeina była w Japonii uznawana za trującą, w Australii za szkodliwą dla zdrowia, a w Chinach za niestwarzającą zagrożenia.

Jednak nie tylko w składowaniu, ale również w transporcie i bhp istnieją zróżnicowane systemy. Można więc łatwo zrozumieć, że w międzynarodowym handlu coraz częściej zaczęto się domagać jednolitego oznakowania.

ONZ zareagowała na tę sytuację już w 1992 r. na konferencji w Rio de Janeiro, a w 2005 r. zaprezentowała "Globally Harmonized System of Classification and Labelling" (GHS) czyli Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów. System ten zmienia oznakowanie materiałów niebezpiecznych, które dotąd było różne w różnych krajach. W Europie system GHS implementowany został przez tzw. Rozporządzenie CLP. To jednolite na całym świecie oznakowanie w posługiwaniu się materiałami niebezpiecznymi, ich składowaniu i transporcie staje się obecnie od dn. 1.06.2015 r. obowiązujące dla wszystkich krajów.

Każdy zakład pracy jest ustawowo zobowiązany do oznakowania składowanych i używanych materiałów niebezpiecznych zgodnie z GHS. Dotyczy to przede wszystkim przestawienia kart charakterystyki, opakowań i oznakowania na stanowisku pracy.


Pytania i odpowiedzi dot. nowej regulacji symboli zagrożeń GHS

System ten ma zapewnić na całym świecie (w ramach ONZ) jednolite oznakowanie produktów chemicznych. W tym celu Rozporządzenie CLP (Classification, Labelling and Packaging) 1272/2008 nakazuje stosowanie oznakowania wg GHS (Globally Harmonized System).

Wprowadzone zostają ujednolicone, obowiązujące międzynarodowo symbole materiałów niebezpiecznych GHS, które muszą być stosowane przez wszystkich producentów i dystrybutorów chemikaliów.

Piktogramy zagrożeń symbolizują rodzaje zagrożeń.

Piktogramy zagrożeń to zwracające uwagę symbole materiałów niebezpiecznych przewidziane w komunikowaniu zagrożeń wg Rozporządzenia GHS-/CLP. Do oznaczania niebezpieczeństw stosowanych jest dziewięć różnych piktogramów pojedynczo albo w kombinacji.

Nowe Rozporządzenie GHS obowiązuje od 1.06.2015 r.

Wcześniej obowiązywała następująca reguła: Klasyfikacja i oznakowanie substancji wg dyrektywy 67/548/EWG skończyło się do 1.12.2010 r. Do 1.06.2015 r. jest dozwolone znakowanie mieszanin wg dyrektywy 1999/45/WE.

Każdorazowo o 2 lata dłużej mogą Państwo znakować swoje towary wg obowiązującej dotąd regulacji, jeśli chodzi o już wyprodukowane zapasy magazynowe.

Infografika GHS daty

Symbole GHS są czerwono/biało/czarne i zastępują stare czarno/pomarańczowe symbole zagrożeń UE.

Jest teraz 9 różnych symboli zagrożeń GHS (GHS01 – GHS09) dla niebezpiecznych substancji i mieszanin. Każdy z nich jest opatrzony określonym piktogramem wskazującym zagrożenie, którego źródłem jest dana substancja.

Symbole GHS

Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia to standaryzowane moduły tekstowe opisujące zagrożenie, którego źródłem jest dana substancja lub mieszanina. Są one kodowane w formie tzw. zwrotów H

Uwaga: Z chwilą przestawienia nowe zwroty H zastępują dotychczasową klasyfikację materiałów niebezpiecznych przez zwroty R.

WAŻNE: Zwroty H należy stosować zawsze w powiązaniu z piktogramem (piktogramami) zagrożenia. Dopiero dzięki zwrotom H uzyskają Państwo pełną informację dot. postępowania ze specyficznym materiałem niebezpiecznym.

Nie! Podwójne etykiety nie są dozwolone w żadnym okresie czasu.

Inaczej jest do 1.VI.2015 r. z podawaniem danych w karcie charakterystyki. Po tej dacie należy stosować już tylko nowe symbole zagrożenia.

Infografika GHS etykiety

Na etykiecie z oznakowaniem muszą się znaleźć następujące dane:

  • Nazwa, adres i numer telefonu dostawcy
  • Ilość nominalna w opakowaniu (jeśli nie jest podana w innym miejscu na pojemniku)
  • Nazwa substancji i nr indeksu lub nr CAS
  • Piktogram zagrożenia
  • Hasła ostrzegawcze
  • Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
  • Ew. zwroty wskazujące środki ostrożności
  • Ew. dalsze informacje uzupełniające

Materiałami niebezpiecznymi w rozumieniu Rozporządzenia o materiałach niebezpiecznych są:

1. Niebezpieczne substancje i mieszaniny zgodne z § 3 Rozporządzenia,

2. Substancje i mieszaniny oraz wyroby zdolne do eksplozji,

3. Substancje i mieszaniny oraz wyroby, z których przy produkcji / stosowaniu powstają lub uwalniają się substancje spełniające kryteria nr 1 albo 2,

4. Substancje i mieszaniny, które nie spełniają kryteriów wg nr 1 – 3, ale ze względu na swoje właściwości fizyczno-chemiczne, chemiczne lub toksyczne oraz sposób ich przechowywania lub stosowania na stanowisku pracy mogą zagrażać zdrowiu i bezpieczeństwu zatrudnionych.

5. Wszystkie substancje, dla których przyjęte jest maksymalne stężenie na stanowisku pracy.

Klasyfikacja i oznakowanie materiałów niebezpiecznych są wymagane przez Rozporządzenie GHS-/CLP wyłącznie wtedy, gdy chodzi o substancje wprowadzane do obrotu, a zatem gdy następuje ich udostępnianie / przekazywanie osobom trzecim. 

Dla mat. niebezpiecznych niesklasyfikowanych i nieoznakowanych przez producenta / dystrybutora, obowiązuje zasada: Państwa przedsiębiorstwo musi samodzielnie sklasyfikować takie materiały, co najmniej jednak ustalić zagrożenia, których źródłem są te substancje / mieszaniny.

GHS poziom ochrony
GHS poziom ochrony 2

Czy użycie wyłącznie pojedynczego piktogramu zagrożenia jest wystarczające, aby określić konieczne środki ochrony przed niebezpieczeństwem?

Odpowiedź: NIE, informacja przekazywana wyłącznie przez piktogram nie wystarcza dla dokładnego poinformowania o zagrożeniu.


WAŻNE jest powiązanie piktogramu zagrożenia ze zwrotami wskazującymi rodzaj zagrożenia (zwroty H). Dopiero kombinacja zwrotu wskazującego rodzaj zagrożenia PLUS piktogram pozwala dokonać właściwego wyboru.

Mieszaniny, które były klasyfikowane, znakowane, pakowane i wprowadzane do obrotu wg dyrektywy 1999/45/WE jeszcze przed 1 czerwca 2015 r., mogą być wyprzedawane już tylko do 1 czerwca 2017 r.