Symbole GHS

Symbole materiałów niebezpiecznych GHS

W ostatnich latach w różnych krajach rozwinęły się różne systemy znakowania chemikaliów. W przeszłości ta sama substancja mogła być bardzo różnie klasyfikowana, jak np. kofeina: czysta kofeina była w Japonii uznawana za trującą, w Australii za szkodliwą dla zdrowia, a w Chinach za niestwarzającą zagrożenia. Jednak nie tylko w składowaniu, ale również w transporcie i bhp istnieją zróżnicowane systemy. Można więc łatwo zrozumieć, że w międzynarodowym handlu coraz częściej zaczęto się domagać jednolitego oznakowania.

Dowiedz się więcej


Sortuj wg
1 do 36 od 45
Pokaż
na stronę

Co oznacza „GHS”?

ONZ zareagowała na przedstawioną wyżej sytuację już w 1992 r. na konferencji w Rio de Janeiro, a w 2005 r. zaprezentowała "Globally Harmonized System of Classification and Labelling" (GHS) czyli Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów. System ten zmienia oznakowanie i klasyfikację materiałów niebezpiecznych, które dotąd były różne w różnych krajach.


W Europie system GHS implementowany został przez tzw. rozporządzenie CLP. Jednolite na całym świecie oznakowanie i klasyfikacja materiałów niebezpiecznych obowiązuje od dn. 1.06.2015 r. dla wszystkich krajów.

Co zawierają symbole GHS i jak wyglądają?

W naszym poradniku odpowiadamy na wiele pytań na ten temat. 


Krótki przegląd zmian wprowadzonych przez GHS

 Dyrektywy WE Rozporządzenie GHS
15 cech niebezpiecznych 28 klas zagrożenia z podziałem na kategorie
7 symboli zagrożeń 9 piktogramów zagrożeń

Czarne symbole na pomarańczowym tle

Romb z czerwoną obwódką i czarnym symbolem na białym tle

--- Hasła ostrzegawcze „Niebezpieczeństwo“ albo „Uwaga“
Zwroty R Zwroty H (zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia)
Zwroty S Zwroty P (wzroty wskazujące środki ostrożności)
Kryteria klasyfikacji wg dyrektywy 67/548/EWG i dyrektywy 1999/45/EG Kryteria klasyfikacji wg rozporządzenia GHS (WE) nr 1272/2008

Co zrobić z substancjami niebezpiecnymi ze starym oznakowaniem?

1 czerwca 2017 upłynął otatni okres przejsciowy dla oznakowań. Obecnie wszystkie niebezpieczne substancje i mieszaniny, włącznie z produktami już wprowadzonymi do obrotu i zapasami magazynowymi, muszą nosić nowe symbole GHS.

Wyjątki potwierdzają regułę

W zakładach mogą np. jeszcze pozostawać niezużyte substancje i mieszaniny oznakowane wg dyrektyw WE.

W tym przypapdku nie jest koniczna zmiana etykiety ze starym oznakowaniem wg dyrektyw WE na nowe oznakowanie wg rozporządzenia CLP, jeśli nie pojawiły się żadne dodatkowe istotne informacje w związku z bezpieczeństwem.

Dotyczy to w szczególności

     

    • pojemników oryginalnych
    • przechowywanych próbek
    • preparatów laboratoryjnych
    • rzadko wykorzystywanych materiałów niebezpiecznych w magazynie

Jeśli ww. wyjątki mają jeszcze „stare“ oznakowanie wg dyrektyw WE, to nadal może być stosowana instrukcja eksploatacyjna z odpowiednimi zwrotami wskazującymi rodzaj zagrożenia i symbolami. Nowe oznakowanie jest jednak konieczne, jesli etykieta jest już nieczytelna albo klasyfikacja uległa zmianie wobec nowych informacji. Niedopuszczlane jest oznakowanie podwójne starymi i nowymi symbolami.

Pierwszy krok w danej sytuacji to ustalenie różnic między dotychczasową klasyfikacją i oznakowaniem, na którym opiera się istniejąca ocena zagrożeń, a nową wiedzą.

drugim kroku należy ocenić:

     

    • Czy różnice między dotychczasową klasyfikacją/oznakowaniem a nową klasyfikacją/oznakowaniem są istotne? Czy też wystarczające są środki dotychczas podjęte?
    • Czy z nowej wiedzy wynikają nowe obowiązki?
    • Czy instrukcja eksploatacyjna musi być zmieniona?
    • Czy zatrudnieni muszą być niezwłocznie na nowo przeszkoleni?
    • Czy wykaz substancji niebezpiecznych musi być zaktualizowany?

     

Ile jest piktogramów GHS i co one zawierają?

Poniżej przedstawiono uproszczony przegląd dziewięciu symboli materiałów niebezpiecznych (piktogramów GHS). Każdy piktogram ma numer i nazwę czarnego symbolu.

  • GHS01: wybuchająca bomba
  • GHS02: płomień
  • GHS03: płomień nad okręgiem
  • GHS04: butla gazowa
  • GHS05: działanie żrące
  • GHS06: czaszka i skrzyżowane piszczele
  • GHS07: wykrzyknik
  • GHS08: zagrożenie dla zdrowia
  • GHS09: środowisko

 

symbole ghs

Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia i środki ostrożności

Aby oprócz symboli zagrożeń niebezpieczne substancje uzyskały także jednoznaczne określenia słowne, sformułowano jednolite wskazówki informujące o rodzaju zagrożenia i środkach ostrożności. Miało to na celu jasne pouczenie użytkownika, jakie niebezpieczeństwo wiąże się z daną substancją i jakie musi przedsięwziąć kroki dla zabezpieczenia.

Dzięki oznakowaniu substancji i mieszanin odpowiednimi symbolami zagrożeń i wskazówkami (zwroty H) również osoba nie posiadająca wiedzy chemicznej może rozpoznać niebezpieczeństwa, których źródłem są dane substancje. W dalszej kolejności umieszcza się także zwroty wskazujące środki ostrożności (zwroty P). 


Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty H i EUH)

Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia nazywane są także zwrotami H (ang.: hazard statements); są to standaryzowane moduły tekstowe, których sformułowanie jest wiążące. Zwroty H sformułowane we wszystkich językach UE są zamieszczone w załączniku III do rozporządzenia CLP. Zwroty H numerowane są następująco (po pierwszej cyfrze numeru zwrotu H można już poznać rodzaj zagrożenia):

  • H2xy – zagrożenie fizyczne
  • H3xy – zagrożenie dla zdrowia
  • H4xy – zagrożenie dla środowiska

Druga i trzecia cyfra oznaczają numer bieżący. Ponieważ nie wszystkie dawne zwroty R i inne elementy oznakowania zostały włączone do systemu GHS ONZ, a w Unii Europejskiej miał być zachowany poziom ochrony, to dodane zostały europejskie zwroty H (EUH – zob. załącznik II rozporządzenia CLP). Dotyczą one właściwości fizycznych, szkodliwego wpływu na zdrowie, niektórych mieszanin podlegających przepisom szczególnym oraz środków ochrony roślin. W przeciwieństwie do zwrotów H, zwroty EUH nie są częścią klasyfikacji. Są one jednak w obrębie UE obowiązującą częścią składową oznakowania.

Przykłady:

  • H225: Skrajnie łatwopalna ciecz i pary
  • H319: Działa drażniąco na oczy
  • H370: Powoduje uszkodzenie narządów
  • EUH014: Reaguje gwałtownie z wodą

 

 


Zwroty wskazujące środki ostrożności (zwroty P)

Zwroty wskazujące środki ostrożności nazywane są także zwrotami P (ang.: precautionary statements) i są wyszczególnione w załączniku IV rozporządzenia CLP w wiążącym prawnie sformułowaniu dla wszystkich języków urzędowych UE.

Zwroty P numerowane są następująco:

Podobnie jak było w przypadku zwrotów H, również zwroty P pozwalają już po numerze poznać kategorię:

  • P1xy – ogólne (przeznaczone tylko dla produktów konsumpcyjnych)
  • P2xy – zapobieganie
  • P3xy – reagowanie
  • P4xy – przechowywanie
  • P5xy – usuwanie

Druga i trzecia cyfra oznaczają numer bieżący.

Przykłady: 

  • P102: Chronić przed dziećmi
  • P280: Stosować rękawice ochronne / odzież ochronną / ochronę oczu / ochronę twarzy
  • P331: NIE wywoływać wymiotów
  • P403: Przechowywać w miejscu dobrze przewietrzanym

Na etykietach muszą być umieszczone teksty zwrotów H i P. Numery nie muszą być podawane. Szczególnie w przypadku substancji niebezpiecznych oznakowanych zwrotami P z kategorii „zapobieganie” DENIOS może wspomóc Państwa obszernym asortymentem ŚOI (środków ochrony indywidualnej). Zapoznajcie się Państwo z naszym asortymentem następujących produktów: myjki do oczu, ochrona dróg oddechowych, rękawice ochronne lub też kombinezony do chemikaliów.


Jak DENIOS może pomóc w prawidłowym oznakowaniu?

Znormalizowane międzynarodowo symbole GHS pokazują już na pierwszy rzut oka, jakie działanie ma substancja znajdująca się w pojemniku

W DENIOS znajdą Państwo odpowiednie tabliczki, wywieszki i etykiety, które pomogą Państwu w prawidłowym oznakowaniu wg GHS i bezproblemowym spełnieniu w ten sposób wymagań prawa. Dla ułatwienia Państwa kolegom i pracownikom przestawienia się na nowy system i poprawy warunków bhp (chodzi tu przecież o znaczne zagrożenia) warto skorzystać zarówno z naszego gratisowego postera GHS, jak i szeroko znanego opracowania DENIOS "Materiały i substancje niebezpieczne".